14 kwietnia – Święto Chrztu Polski

Chrzest pierwszego historycznego władcy Polski, księcia Mieszka I, uznawany jest przez historyków za początek Państwa Polskiego. Ponieważ autorzy opracowań historycznych za datę chrztu Mieszka I przyjmują dzień 14 kwietnia 966 r., Parlament Rzeczypospolitej Polskiej postanowił ten dzień uczynić świętem państwowym, co dla Kościoła w Polsce ma doniosłe znaczenie, gdyż święto to upamiętnia fakt ścisłego związku początków polskiej państwowości z pojawieniem się Kościoła na ziemiach polskich i rozpoczęciem dzieła chrystianizacji.

Projekt ustawy, pod którym podpisało się 34 posłów, 7 marca 2017 r. złożył Jan Klawiter z Prawicy Rzeczypospolitej. W uzasadnieniu ustawy czytamy: „Chrzest Polski to kluczowe wydarzenie w dziejach naszego Narodu i Państwa. Poza wymiarem religijnym miał również wymiar strategiczny i polityczny. Dzięki niemu nasza Ojczyzna dołączyła do rodziny narodów europejskich, do kręgu cywilizacji Zachodniej Europy. Bez tego wydarzenia trudno sobie wyobrazić naszą kulturę i tożsamość. Mimo że w roku 2016 obchodzimy jego 1050 rocznicę, niestety praktycznie jest on nieobecny w powszechnej świadomości naszego społeczeństwa. Dlatego dzisiaj, w dobie kruszenia podstaw, na których zbudowany jest nasz byt narodowy i państwowy, w dobie niepewności i obawy o naszą przyszłość, o jutro naszych dzieci, powinniśmy pamiętać o rocznicy Chrztu Polski. Niech dzień 14 kwietnia stanie się okazją do zadumy i refleksji nad odpowiedzialności za naszą przyszłość. Niech odwaga i dalekowzroczność Mieszka I będzie inspiracją dla naszych polityków”.

Sejm przyjął ustawę 21 lutego 2019 r. w wyniku głosowania, w którym 279 posłów poparło projekt, 125 było przeciw, a 14 wstrzymało się od głosu, z czego 224 popierających to członkowie PIS, a 112 przeciwników to członkowie PO-KO. Senat przyjął ustawę bez poprawek, zaś Prezydent Rzeczypospolitej Andrzej Duda podpisał ją 3 kwietnia 2019 r. Treść podpisanego dokumentu jest następująca:

USTAWA z dnia 22 lutego 2019 r. o ustanowieniu Święta Chrztu Polski
W celu upamiętnienia chrztu Polski, datowanego na 14 kwietnia 966 r., zważywszy na doniosłość decyzji Mieszka I, uznawanej za początek Państwa Polskiego, uchwala się co następuje:
Art. 1. Dzień 14 kwietnia ustanawia się Świętem Chrztu Polski.
Art. 2. Święto Chrztu Polski jest świętem państwowym.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (Dz.U. poz. 656).

Doniosłe znaczenie chrztu Mieszka I rozumieją nie tylko współcześni. Już wieki temu, w początkach polskiej państwowości, zauważali to kronikarze. Gall Anonim (XI/XII w.) duchowy wymiar chrztu władcy Polski przedstawił w następujących słowach: „Pierwszy więc książę polski Mieszko dostąpił łaski chrztu za sprawą wiernej żony; a dla sławy jego i chwały w zupełności wystarczy [jeśli powiemy], że za jego czasów i przez niego Światłość niebiańska nawiedziła królestwo polskie”. Podobnie bł. Wincenty Kadłubek (1150/1160-1223) skomentował to wydarzenie w następujących słowach: „Pierwszy więc król polski Mieszko otrzymał łaskę chrztu. On był zgoła ze wszystkich królów pierwszy i najdostojniejszy. Przez niego na tę naszą ojczyznę wylało się promienne światło nowej gwiazdy. Przez niego aż na dno naszego grzęzawiska spłynął zdrój tak wielkiej łaski. Jego czyny nie tylko z pozoru są miłe, lecz także czcigodne dla płodnej tajemnicy w głębi nich tkwiącej. Jego bowiem ślepota naszą bez wątpienia była stratą, gdyż brakło nam prawdziwego światła”.

W historii Polski wielkimi zgłoskami zapisały się obchody 1000-lecia Chrztu Polski. Podczas obchodów Millenium kard. Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia, 3 maja 1966 r. w uroczystym „Akcie oddania Polski w macierzyńską niewolę Maryi Matki Kościoła, za wolność Kościoła Chrystusowego”, zawarł następujące słowa: „Z błogosławionej woli Twojego Syna dotarli do naszej ziemi przed tysiącem lat apostołowie Dobrej Nowiny, ustawili Krzyż, znak zbawienia i nadziei i rozpoczęli chrzcić praojców w Imię Trójcy Świętej. Od tej chwili źródło wody żywej nieustannie spływa na głowy i serca dzieci Narodu polskiego. Zostaliśmy włączeni do wielkiej rodziny Kościoła, Mistycznego Ciała Chrystusa. Przenikani duchem wiary, nadziei i miłości, przyjmując Ziarno Boże w serca nasze, przynosiliśmy owoc cierpliwości. Przez dziesięć wieków zostaliśmy, jako naród ochrzczony, wierni Tobie, Twojemu Synowi, Jego Krzyżowi i Ewangelii, Kościołowi świętemu i jego Pasterzom”.

Podczas obchodów 1050. rocznicy Chrztu Polski jednym z najważniejszych wydarzeń była uroczysta proklamacja Jubileuszowego Aktu Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana, która odbyła się 19 listopada 2016 r. w obecności prymasa Polski abpa Wojciecha Polaka i przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abpa Stanisława Gądeckiego oraz Prezydenta Rzeczypospolitej pana Andrzeja Dudy i przedstawicieli polskiego rządu. Akt ten zaczyna się od słów: „Nieśmiertelny Królu Wieków, Panie Jezu Chryste, nasz Boże i Zbawicielu! W Roku Jubileuszowym 1050-lecia Chrztu Polski, w roku Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia, oto my, Polacy, stajemy przed Tobą [wraz ze swymi władzami duchownymi i świeckimi], by uznać Twoje Panowanie, poddać się Twemu Prawu, zawierzyć i poświęcić Tobie naszą Ojczyznę i cały Naród. Wyznajemy wobec nieba i ziemi, że Twego królowania nam potrzeba. Wyznajemy, że Ty jeden masz do nas święte i nigdy nie wygasłe prawa. Dlatego z pokorą chyląc swe czoła przed Tobą, Królem Wszechświata, uznajemy Twe Panowanie nad Polską i całym naszym Narodem, żyjącym w Ojczyźnie i w świecie”.

W tym kontekście Święto Chrztu Polski staje się bardzo ważnym wydarzeniem podkreślającym chrześcijańską tożsamość naszego narodu i rolę Kościoła w historii Polski. Oby zawsze przypominało nam ono, że Jezus Chrystus jest naszym Królem i że w Nim jest nadzieja dla naszej Ojczyzny.

 Piotr Pikuła