Miesiąc: styczeń 2020

Akwinata o królestwie nie z tego świata

Intronizacja

„Królestwo moje nie jest z tego świata” – odpowiedział Pan Jezus na postawione przez rzymskiego namiestnika Poncjusza Piłata pytanie: „Czy Ty jesteś Królem żydowskim?” (J 18, 33.36). Odpowiedź ta skłania chrześcijan do zastanowienia, zwłaszcza że Królestwo jest głównym tematem nauczania Pana Jezusa. Jednocześnie warto zaznaczyć, że przywołane zdanie znalazło się w tekście „Modlitwy do Jezusa Chrystusa naszego Króla i Pana” opublikowanej wraz listem Konferencji Episkopatu Polski z dnia 5 października 2016 r. o przygotowaniach do proklamacji „Jubileuszowego Aktu Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana”. Wobec rangi tego Aktu i związanej z nim modlitwy nie sposób nie zastanawiać się nad znaczeniem słów Zbawiciela. Myślało o nich już wielu mistrzów teologii, a wśród nich również św. Tomasz z Akwinu (1225–1274), który swoją interpretację zawarł w Komentarzu do Ewangelii Jana (Antyk, Kęty 2002).

» Read more

Dziesiąty stopień pychy: bunt

Doctor Mellifluus

Lektura traktatu O stopniach pokory i pychy autorstwa św. Bernarda z Clairvaux (1090-1153) przy stopniu dziesiątym skłania czytelnika do refleksji nad kwestią buntu. Biały Opat postrzega bunt jako wyraz pogardy okazywanej przez mnicha względem przełożonego, którego przecież powinien szanować ze względu na miłość Boga.

» Read more

Trzymali się naszej świętej wiary

Unici

Wspomnienie liturgiczne bł. Wincentego Lewoniuka i XII Towarzyszy obchodzone w Kościele 23 stycznia jest okazją do zwrócenia uwagi na teksty źródłowe opisujące męczeństwo podlaskich unitów, którzy w styczniu 1874 r. oddali życie za wiarę.

O heroizmie unitów z Pratulina nad Bugiem pisało wielu autorów żyjących w tamtych czasach. Wśród nich na uwagę zasługuje ks. Jan Bojarski, unicki duchowny pracujący podówczas w Zabłociu, pełniący jednocześnie urząd dziekana kodeńskiego. W opublikowanej w 1878 r. książce pod tytułem Czasy Nerona w XIX wieku pod rządem moskiewskim, czyli ostatnie chwile Unii w diecezyi chełmskiej zawarł szereg informacji pochodzących bezpośrednio od unitów zaangażowanych w działalność przeciwko rusyfikacji, świadków i uczestników krwawych represji. W 1885 r. ukazało się dwutomowe II wydanie, w którym autor w opisie męczeństwa w Pratulinie naniósł drobne poprawki (np. włościanin z Derła to nie „Pikuta” lecz „Pikuła”, nie „starzec” lecz „mówca”).

Fragment książki ks. Bojarskiego opowiadający o męczeństwie w Pratulinie opublikowany został w toruńskim tygodniku „Przyjaciel” (nr 23) z dnia 6 czerwca 1878 roku w ramach cyklu „Włościanie unici na Podlasiu”. Z relacji ks. Bojarskiego korzystało też wielu późniejszych autorów, spośród których warto podkreślić dwie osobistości Kościoła rzymskokatolickiego. Chodzi tu najpierw o ks. Edwarda Likowskiego (1836-1915), historyka, biskupa i prymasa Polski, oraz bpa Józefa Sebastiana Pelczara, obecnie już kanonizowanego.

» Read more

Co nam mówią Trzej Królowie?

Wiara

Starożytna tradycja chrześcijańska podkreśla doniosłe znaczenie opisanego w Ewangelii według św. Mateusza pokłonu złożonego Dzieciątku Jezus przez Mędrców ze Wschodu. Wspomnienie o tym wydarzeniu Kościół celebruje 6 stycznia, obchodząc uroczystość Objawienia Pańskiego. Mędrcy obecni w historii Bożego Narodzenia przemawiają do nas z kart Pisma Świętego, apokryficznych legend i dzieł sztuki, głosząc ponadczasowe przesłanie o Jezusie Chrystusie, nowo narodzonym Królu żydowskim, który jest światłem na oświecenie pogan.

» Read more

Biskup w Janowie 1905

Unici

Wydawany w Warszawie „Goniec Wieczorny” dnia 12 września 1905 r. (nr 400) opublikował reportaż Z objazdu Pasterskiego. Informuje on o wizytacji duszpasterskiej biskupa lubelskiego Franciszka Jaczewskiego na Podlasiu. Trzy dni wcześniej pisał o niej również „Kurier Warszawski”, a dokumentujące ją fotografie drukował „Tygodnik Ilustrowany”. Wizytacje tego roku budziły wyjątkowe zainteresowanie prasy. Miały bowiem szczególnie podniosły charakter w związku z opublikowaniem przez cara 17/30 kwietnia 1905 r. ukazu tolerancyjnego, na mocy którego po trzydziestu latach prześladowań greko-katolicy mogli zrezygnować z przymusowej przynależności do prawosławia i przejść do Kościoła rzymsko-katolickiego. Według danych szacunkowych obrządek rzymsko-katolicki wybrało około 100 tys. unitów. Latem 1905 r. bp Jaczewski odwiedził szereg miejscowości, w których witały go dziesiątki tysięcy wiernych, np. w Białej Podlaskiej ok. 30 tys., a w Międzyrzecu ok. 50 tys. Zamieszczony poniżej tekst opisuje m.in. pobyt biskupa w Janowie Podlaskim. Zapewne obecni tam byli unici z Pratulina, gdzie w styczniu 1874 r. trzynastu obrońców świątyni zostało zabitych przez carskich żołnierzy, a dziesiątki odniosło rany. Jeden z uczestników tamtych wydarzeń, Paweł Pikuła z Derła, podtrzymywał biskupa uroczyście wkraczającego do janowskiej katedry.

» Read more